حسام یوسفی: اعدام کودکان نمایش قدرت حاکمیت در ایران

IMG_7176

حسام یوسفی

مجازات اعدام در قوانین جمهوری اسلامی نهادینه‌شده است به‌گونه‌ای که پایه‌های اساسی حکومت را تشکیل می‌دهد. در کنار فقر و نابرابری اقتصادی و اجتماعی، اعمال خشونت به زنان و کودکان، نبود آزادی‌های فردی و اجتماعی، سرکوب گسترده معترضین و مخالفین سیاسی عدم وجود آزادی مطبوعات و انتشارات و آزادی بیان … اعدام هم یکی از ابزار سرکوب این نظام به‌حساب می‌آید.

اعدام امری سیاسی و شنیع است که در نظام‌های دیکتاتور و توتالیتر مانند ایران برای ایجاد رعب و وحشت در جامعه به کار گرفته می‌شود. به نمایش گذاشتن قدرت حاکمین است. این قدرت‌نمایی در اشکال مختلف نمود پیدا می‌کند؛ اقشار، جنسیت و سنین مختلف جامعه را در برمی‌گیرد. موضوع موردبحث سنین مشخصی هست که کودکان زیر ۱۸ سال است. تولید و بازتولید خشونت در جامعه مکرراً اتفاق می‌افتد. نزاع‌های خانوادگی و خیابانی تا خشونت‌های دولتی که نسبت به جامعه اعمال می‌شوند. نابرابری و شکاف طبقاتی عظیم و فقر فرهنگی در ساختار اجتماعی که آگاهانه توسط حاکمین نماینده سیستم سرمایه‌داری به جوامع تحمیل می‌شود می‌توانند از عوامل اصلی ایجاد خشونت باشند. در حاکمیتی که دستگاه قضایی آن بر اساس قوانین اسلام و شریعه است؛ سن قانونی برای پسران ۱۵ سال قمری (۱۴ سال و پنج ماه شمسی‌) و برای دختران ۹ سال قمری (۸ سال و ۸ ماه شمسی‌) در نظر گرفته‌شده است. بر همین اساس دختران در سن ۹ سالگی و پسران در سن ۱۵ سالگی قانونا و شرعاً می‌توانند ازدواج کنند و سن قانونی مجازات در دستگاه قضایی برای دختران و پسران ۹ و ۱۵ سال است. درحالی‌که طبق پیمان‌نامه حقوق کودک سن قانونی کودکان ۱۸ سال تعریف‌شده و ۱۴۰ کشور این پیمان‌نامه را امضا و آن را به اجرا درآورده‌اند.

اعدام کودکان

کودکان قربانی خشونت‌های اجتماعی‌اند که به‌مراتب آسیب‌پذیرتر از دیگر اقشار جامعه هستند. در جامعه‌ای دیده به جهان می‌گشایند که ابتدایی‌ترین حقوق انسان نادیده گرفته می‌شود. خود تحت خشونت خانوادگی و اجتماعی قرار می‌گیرند و مورد تعرض و تجاوز جنسی هستند. در جامعه‌ای پرورده می‌شوند که به‌جای تحصیل رایگان بر اساس استانداردهای جهانی قرآن و قوانین شریعه در گوش‌های آنان نجوا می‌شود. حکم اعدام درملأعام بدون محدودیت سنی اجرا می‌شود؛ تفریح و بازیشان بازی اعدام می‌شود. چاقوکشی و قمه‌کشی را از مراسم‌های مذهبی که درملأعام اجرا می‌شوند می‌آموزند و سالانه در اثر نزاع باهم سن و سال‌های خود چندین قربانی به خود می‌گیرد و خود به اعدام محکوم می‌شوند. به این شیوه است که طرح بازتولید خشونت در بین این قشر سنی مشخص موفق از آب درمی‌آید.

ماده‌ی ۳۷ کنوانسیون حقوق کودک، مجازات اعدام برای افراد زیر ۱۸ سال را منع کرده و ایران نیز این کنوانسیون را به رسمیت شناخته است از سال ۲۰۰۹ فقط سه کشور ایران، عربستان و سودان به اعدام کودکان دست‌زده‌اند. در ایران با آمارهای بالایی از اعدام کودکان روبه‌رو هستیم که توجه شمارا به این آمارها در زیر جلب می‌کنم:

سال ۲۰۰۹ دستکم ۵ نفر را که هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال بوده اعدام کرده‌اند.

  1. ملا گل حسن شهروند افغانی ۲۱ ژانویه ۲۰۰۹ به جرم قتل اعدام شد او هنگام ارتکاب جرم ۱۷ ساله بود.
  2. دلارا دارابی به جرم قتل ۱ مه سال ۲۰۰۹ اعدام شد ‌او هنگام ارتکاب جرم ۱۷ ساله بود.
  3. علی‌ جعفری ۲۰ مه سال ۲۰۰۹ اعدام شد. او هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال بود.
  4. بهنود شجاعی به جرم قتل ۱۲ اکتبر سال ۲۰۰۹ اعدام شد او هنگام ارتکاب جرم ۱۷ ساله بود.
  5. مصلح زمانی‌ در ۱۷ دسامبرسال ۲۰۰۹ اعدام شد. او در هنگام ارتکاب جرم ۱۷ ساله بود.

سال ۲۰۱۰ دستکم یک نفر را که هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال بوده اعدام کرده‌اند.

  1. محمد به جرم قتل در ۱۰ ژوئیه سال ۲۰۱۰ اعدام شد او هنگام ارتکاب جرم ۱۷ ساله بود

سال ۲۰۱۱ دستکم چهار نفر که زیر سن ۱۸ سال بوده‌اند به قصاص محکوم‌شده‌اند دو نفر از آنان در زمان اعدام زیر ۱۸ سال بوده‌اند.

  1. علیرضا ملا سلطانی ۱۷ ساله به جرم قتل در ۲۱ سپتامبر سال ۲۰۱۱ در ملا عام در کرج به دار آویخته شد.
  2. ا.ن در سال ۲۰۰۸ هنگامی‌که ۱۷ سال داشت، به جرم تجاوز و قتل به اعدام محکوم شد او در ماه آوریل در شهر بندرعباس همراه با سه نفر دیگر درملأعام بدار آویخته شد.
  3. ب. ه او شریک جرم ا.ن. بوده و در زمان ارتکاب جرم ۱۷ سال داشته است. وی در ماه آوریل در شهر بندرعباس همراه با سه نفر دیگر درملأعام بدار آویخته شد.
  4. حمید هاشم در زندان اهواز همراه با ۵ نفر دیگر اعدام شد.
  5. وحید مسلمی به جرم حمل مواد مخدر در ۱۸ سپتامبر اعدام شد. این شهروند افغان در هنگام ارتکاب جرم زیر سن ۱۸ سال بوده است.

سازمان‌های حقوق بشری ایران در سال ۲۰۱۲ اعدام هیچ کودک زیر ۱۸ سالی را ثبت نکرده است. در این سال اعدام کودکان به‌صورت علنی اعلام‌نشده است و به همین دلیل آمار دقیق در دست نیست.

سال ٢٠١٣ دستکم ٩ کودک که در هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال بوده‌اند اعدام شدند. در تمامی این ۹ مورد زندانیان به قصاص محکوم‌شده بودند.

  1. مرتضی پسر ۱۸ ساله‌ای که در ماه سپتامبر سال ۲۰۱۳ در زندان کازرون اعدام شد، او در هنگام ارتکاب جرم ۱۴ ساله بود.
  2. پسر ۱۸ ساله‌ای که در فوریه سال ۲۰۱۳ در زندان وکیل‌آباد مشهد به دار آویخته شد، او به‌یقین هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال سن داشت و به جرم قتل اعدام‌شد.
  3. ایرج نصیرى در زندان ارومیه به دار آویخته شد. او هنگام ارتکاب جرم ۱۵ ساله بود و به اتهام قتل به اعدام محکوم‌شده بود و بعد از شش سال انتظار اجرای حکم در ١٨ دسامبر ٢٠١٣ اعدام شد.

در شش ماه نخست سال ۲۰۱۴ دست‌کم ۸ نفر که هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال بوده‌اند اعدام شدند.

قابل‌توجه است که آمار ذکرشده آمار کودکان اعدام‌شده‌ای است که به‌صورت علنی در ایران به اجرا درآمده است.

وضعیت کودکان در زندان

کودکانی که زیر سن قانونی مرتکب جرم می‌شوند دربندهای عمومی همراه با دیگر متهمین بزرگ‌سال در زندان نگهداری می‌شوند. عموماً کودک دستگیرشده در زندان فقط ترس شکنجه و مجازات از سوی دستگاه قضایی را ندارد بلکه او روزانه در فضای زندان مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرد و هرلحظه با استرس تجاوز جنسی به خود به سر می‌برد.

شکنجه و تجاوز جنسی از خشونت‌های آشکاری هستند که در زندان توسط بازجو، زندانبان، مأمورین زندان و زندانیان به کودکان اعمال می‌شود. کودکانی که جرمشان سبک‌تر است و به اعدام منجر نمی‌شود و از زندان آزاد می‌شوند درواقع هیچ‌وقت به زندگی نرمال و انسانی خود برنمی‌گردد بلکه این سیستم آگاهانه درون زندان یک قاچاقچی مواد مخدر، عقده‌ای، قاتل و یا جانی را پرورشش داده است و آن را به درون جامعه بازمی‌گرداند.

نقض صریح حقوق کودکان مجرم به‌وضوح در سیستم قضایی جمهوری اسلامی دیده می‌شود. درواقع تحت حاکمیت حکومت اسلامی در ایران کودکان در هیچ کجای جامعه امنیت ندارند.

 

 






Comments are Closed